دندان انسان به سه قسمت تقسیم می شود. بخش قابل رؤیت دندان تاج (Crown) نام دارد که شامل عاج و مینا می شود. بخش میانی بین تاج و ریشه گردن دندان (Cervix) است که در محدوده لثه قرار دارد. ریشه (Root) بخش داخل استخوان فک است که دندان را در جای خود نگه داشته است. پالپ یا مغز، عضو زنده و فعال داخل دندان است که از بخش های مختلفی مانند رگ های خونی، رشته های عصبی، سلول های دفاعی و بافت همبند تشکیل شده است. این بخش داخلی دندان از تاج تا کانال های ریشه را در بر می گیرد. زمانی که صحبت از درمان ریشه می کنیم یا عصب کشی می کنیم، منظورمان درمان پالپ دندان است.
مغز دندان کاملا در یک فضای محصور قرار گرفته و خود دارای سلول های بنیادینی است که می تواند به احیا و بازیابی توان خود کمک کند. ولی در صورتی که پوسیدگی یا شکاف های سطحی دندان ترمیم نشوند، کم کم این پوسیدگی ها عمیق شده و باعث ورود باکتری و عفونت به قسمت های داخلی دندان و پالپ می شود. جوش روی لثه، درد بی دلیل، حساسیت به گرما و سرما، تیر کشیدن شدید مغز دندان و التهاب فضای اطراف دندان از نشانه های آسیب دیدگی ریشه دندان است.
چه زمانی باید به متخصص ریشه مراجعه کرد؟
پالپ جزو بخش های زیربنایی دندان محسوب می شود و از آن جایی که از دست رفتن ریشه به معنی از دست رفتن کل دندان خواهد بود. همه مشکلات ریشه نیاز به مراجعه به متخصص ندارد، موارد سطحی می تواند توسط پزشک عمومی نیز انجام شود. ولی توصیه اکثر دکترها این است که در صورت وجود مشکل در بخش ریشه و عصب، به متخصص این حوزه رجوع شود. یکی از دلایل اصلی این است که دندان همه آدما ها آناتومی یکسانی ندارد و هر کدام دارای ویژگی های منحصر به فردی است. ریشه های منحنی شکل، پراکنده یا چسبیده به هم یا موارد کلسیفیکاسیون (تراکم بیش از حد کلسیم و تشکیل استخوان) از دسته مواردی هستند که مراجعه به متخصص را الزامی می کند.
از مشکلات شایع در حوزه دندانپزشکی، آسیب های بعد از درمان ریشه است. این حوزه بسیار پیچیده و تخصصی است و هر درمان اشتباه می تواند در آینده مشکلات بیشتری برای دندان ها ایجاد کند. همچنین درمان ریشه شامل چندین مرحله درمان می شود و گاهی پاکسازی کانال ها خود یک جلسه درمان نیاز داشته باشد. پس باید با صبر و حوصله بسیار زیاد انجام شود.
متخصص ریشه چه کسی است؟
متخصص ریشه کسی است که حیطه کاری اش بر ریشه، کانال های عصبی، پالپ و بافت اطراف آنمتمرکز شده است. کار متخصص ریشه، تشخیص و درمان موارد پیچیده مربوط به ریشه و اعضای داخلی دندان است. این افراد پس از گذراندن دوره دندانپزشکی عمومی در دوره اندودانتیکس پذیرش می شوند و در این دوره مواردی چون ریخت شناسی، آسیب شناسی و فیزیولوژی در رابطه با مغز دندان و اجزای داخلی آن را فرا می گیرند.
دندانپزشکی، فقط شامل دانش نمی شود و تجربه نقش بسیار مهمی در این حوزه ایفا می کند. متخصصین ریشه در طول دوره آموزش خود با کیس های واقعی رو به رو می شوند و هنگام یادگیری نظری به صورت عملی هم تجربیاتی کسب می کنند. متخصصین ریشه تنها در درمان تبحر ندارند؛از دیگر ویژگی های اصلی آن ها می توان به تشخیص منشأ اصلی درد، پیدا کردن ضایعه اصلی و اجرای بهترین نوع درمان اشاره کرد.
متخصص ریشه چه درمان هایی انجام می دهد؟
متخصص ریشه درمان های مختلفی انجام می دهد که شناخته شده ترین آن ها عصب کشی است. این درمان مربوط زمانی می شود که پالپ یا مغز دندان دچار نکروز یا التهاب غیر قابل برگشت شده باشد. در این درمان، بافت آسیب دیده پالپ از دندان خارج شده و پس از پاکسازی ریشه، مواد مخصوصی جایگزین می شود و داخل دندان قرار می گیرد.
درمان مجدد ریشه از دیگر درمان هایی است که متخصصین ریشه انجام می دهند. ممکن است در موارد قبلی درمان، به دلایل متعددی مانند عدم پاکسازی مناسب کانال، نامناسب بودن پرکردگی آن، باقی ماندن عفونت در سیستم کانال یا وجود کانالی که شناسایی نشده،ریشه دچار آسیب شده باشد. به همین خاطر ریشه نیاز به درمان مجدد پیدا می کند. یکی از اصول مهم در درمان ریشه مجدد، مشخص شدن دلایل عدم موفقیت درمان قبلی است و متخصصین قبل از انجام درمان، باید به حل این موضوع بپردازند.
کانال های عصبی باریک، منحنی شکل و کلیسیفه شده، مواردی هستند که درمان ریشه را به شدت دشوار می کنند. متخصصین ریشه به دلیل تجربه زیاد در برخورد با این موارد، از تبحر بیشتری برخوردارند و روش های درمانی بهتری در این شرایط اتخاذ می کنند.
درمان های عفونت های اطراف ریشه نیز از کارهایی است که متخصصین ریشه انجام می دهند. برخی از عفونت ها به بافت اطراف ریشه ورود کرده و به ریشه و استخوان آسیب می زند. تشخیص این آسیب دیدگی ها و جلوگیری از گسترش آن ها، جزو خدماتی است که دکترهای ریشه ارائه می دهند.
دپارتمان تخصصی درمان ریشه دریای نور
در دپارتمان تخصصی درمان ریشه دریای نور، یک اصل بسیار مهم وجود دارد و آن هم اولویت داشتن کیفیت نسبت به امکان انجام درمان است. یعنی در این دپارتمان، چشم انداز سلامت دندان ها مهم تر از انجام درمان است. در صورتی که مطمئن نباشیم که دندان مراجعین تا مدت های طولانی کاربرد ندارند از انجام درمان خودداری می کنیم. چرا که هدف در دپارتمان تخصصی درمان ریشه، ترمیم و بازسازی دندان است. متخصصین ما تمامی تلاش خود را می کنند تا دندان های آسیب دیده ترمیم و قابل استفاده شوند. در صورتی که بدانیم دندان ارزش بیشتر تلاش کردن را ندارد، با کسب رضایت از بیمار، اقدام به کشیدن آن می کنیم.
تجهیزات مناسب، مکمل تخصص پزشک
در دپارتمان تخصصی درمان ریشه، مهم ترین ویژگی، تجربه و مهارت بالای پزشکان ما است. ولی مواردی که این مهارت را تکمیل می کند، تجهیزات مدرن و کاربردی است که در اختیار دکترها قرار می دهیم. برای مثال یکی از مواردی که برای استریلازیون و عدم ورود خون و بزاق به محل درمان استفاده می شود، رابردم است.
همانطور که تاکید کردیم، در دپارتمان تخصصی درمان ریشه دریای نور، پیش آگاهی (پروگنوز) و آینده دندان درمانی، اهمیت بالایی دارد، سختگیری زیادی در رابطه با تشخیص بیماری و انتخاب نحوه درمان آن داریم. اینجاست که لوپ و بزرگ نمایی از چهره اهمیت بالایی پیدا می کند. از این دستگاه در دپارتمان درمان ریشه، برای پیدا کردن ورودی کانال ها، بررسی وضعیت حفره پالپ، کار روی کانال های باریک و مدیریت برخی از درمان های مجدد استفاده می شود.
متخصصان ریشه نیاز دارند تا مدام طول کانال ریشه را بررسی کنند. دندانپزشک باید بداند ابزارهای درمانی تا چه اندازه وارد کانال شوند و پاکسازی و آماده سازی کانال تا کدام قسمت انجام شود. اگر این طول به درستی تعیین نشود، ممکن است پاکسازی کانال کامل انجام نشود یا ابزارها و مواد مورد استفاده بیش از اندازه به سمت انتهای ریشه هدایت شوند.
اپکس فایندر دستگاهی است که برای کمک به تعیین طول کاری کانال ریشه استفاده می شود. این دستگاه با بررسی ویژگی های الکتریکی بافت های داخل و اطراف کانال، اطلاعاتی در اختیار دندانپزشک قرار می دهد که به مشخص کردن موقعیت انتهای کانال کمک می کند. به این ترتیب، پزشک می تواند با دقت بیشتری محدوده ای را که باید در آن کانال را پاکسازی و آماده کند، مشخص کند.
البته اپکس فایندر جایگزین تشخیص و تجربه دندانپزشک نیست. نتیجه دستگاه باید در کنار معاینه، شرایط خود دندان و در صورت نیاز تصاویر رادیوگرافی تفسیر شود. به خصوص در دندان هایی که ساختار کانال آنها پیچیده است، ممکن است تعیین طول مناسب نیازمند استفاده همزمان از چند روش باشد. بنابراین، ارزش این دستگاه بیشتر در این است که اطلاعات دقیق تری در اختیار پزشک قرار می دهد تا درمان ریشه با کنترل و دقت بیشتری انجام شود.
پس از بررسی کامل کانال های ریشه و پیدا کردن دسترسی به آن، مهم ترین مراحل درمان، پاکسازی و شکل دهی آن کانال هاست. ریشه دندان فرم ساده و مستقیمی ندارد و ممکن است باریک، خمیده، منشعب یا دارای اشکال متفاوتی باشد و درون آن بافت پالپ آسیب دیده، بقایای بافتی و میکروارگانیسم ها باقی مانده باشد. بنابراین متخصصین باید کانال را به شکلی آماده سازی کنند تا امکان پاکسازی مناسب و مهر و موم کردن پس از آن، وجود داشته باشد.
در این مرحله از ابزارهای مختلفی استفاده می شود که یکی از آنها ابزارهای روتاری است. فایل های روتاری با حرکت چرخشی کنترل شده، در داخل کانال حرکت می کنند و به دندانپزشک کمک می کنند تا دیواره های کانال را به تدریج پاکسازی و شکل دهی کند. استفاده درست از این سیستم می تواند انجام این مرحله را منظم تر و کنترل شده تر کند و به پزشک کمک کند تا کانال را برای مراحل بعدی درمان آماده کند.
با این حال، وجود سیستم روتاری به تنهایی به معنای یک درمان موفق نیست. انتخاب ابزار مناسب، تعیین ترتیب استفاده از فایل ها، توجه به شکل و انحنای کانال و کنترل میزان کار روی دندان، همگی به دانش و مهارت دندانپزشک وابسته هستند. به همین دلیل، تجهیزات پیشرفته را باید ابزارهایی برای افزایش دقت و کنترل درمان دانست، نه جایگزینی برای تجربه و تصمیم گیری تخصصی پزشک.
دریافت مشاوره رایگان
درمان ریشه یک کار کاملا تخصصی است؛ درست است که بسیاری از پزشکان عمومی هم قادر به انجام بخشی از کارهای مربوط به ریشه هستند ولی اکثر آن ها توصیه می کنند که کارهایی که مربوط به ریشه و پالپ دندان می شود را به متخصص بسپارید.
درمان ریشه شامل موارد متعددی می شود که عصب کشی و درمان پالپ بخشی از آن است. مشکلات ریشه نشانه های مختلفی دارد، درد عمیق و حساسیت زیاد به گرما و سرما از این نشانه هاست.
پیشنهاد ما این است که کار تشخیص، برنامه ریزی و درمان برای مشکلات ریشه دندان را به متخصص این حوزه بسپارید. چرا که دندانپزشک های متخصص ریشه، علاوه بر دانش و مهارت از تجربه و همینطور ابزارهای پیشرفته تری برای درمان ریشه دندان برخوردارند.
در کلینیک دندانپزشکی دریای نور، اهمیت این موضوع به قدری زیاد است که ما یک دپارتمان جدا برای درمان ریشه اختصاص داده ایم. در این دپارتمان هدف تنها درمان دندان هایی که مشکل دارند نیست. بلکه هدف ما این است که سلامت دندان های شما را تا مدت های طولانی ضمانت کنیم. از همین رو برایمان مهم است که تا جای ممکن دندان را حفظ کنیم.
شما می توانید جهت یافتن مشکلات ریشه دندان، برنامه ریزی و انتخاب بهترین روش درمان با مشاورین و متخصصین کلینیک دریای نور در تماس باشید تا کامل ترین راهنمایی را به صورت رایگان دریافت نمایید.
