علت خونریی لثه شامل موارد مختلفی میشود که تشخیص و درمان آن ها در مراحل ابتدایی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. بی توجهی به این خونریزی میتواند در ادامه منجر به بیماری های جدی لثه و دهان شود. از این رو به شما پیشنهاد میکنیم تا در صورت مشاهده خونریزی با علائمی از جمله بوی بد دهان، التهاب لثه، قرمزی لثه و ... همراه بود در اولین فرصت به کلینیک دندانپزشکی مراجعه کنید.

ساختار لثه

لثه بافت صورتی رنگی است که دندان های ما را احاطه کرده و از آنها حمایت می کند. آن ها نواحی آلوئولی فک ها (بخشی از استخوان فک که دندان ها در آن قرار دارند) را پوشش داده و نقش مهمی در محافظت از لایه های زیرین خود ایفا می کند. لثه از لایه ها و ساختارهای مختلفی تشکیل شده است که برای حفظ سلامت دهان با هم کار می کنند

لایه بیرونی (اپیتلیوم)

لایه خارجی لثه را مانند یک سپر محافظ تصور کنید. این لایه از سلول های سخت( به نام سلول های اپیتلیال) ساخته شده است. آنها از لثه ها در برابر آسیب ناشی از غذا، باکتری و هر چیز دیگری که ممکن است به آنها آسیب برساند محافظت می کنند

لایه میانی (بافت اتصال)

در زیر سپر محافظ، لایه ای به نام بافت همبند وجود دارد. این لایه را مانند یک بالشتک نگهدارنده در نظر بگیرید. از فیبرها، عروق خونی و اعصاب تشکیل شده است. این الیاف به نگه داشتن لثه ها در جای خود کمک می کند و به آنها اجازه می دهد هنگام غذا خوردن یا مسواک زدن کشیده شوند

لایه های داخلی (رباط پریودنتال و استخوان آلوئولار)

در قسمت عمیق تر ، دو بخش مهم دیگر وجود دارد: رباط پریودنتال و استخوان آلوئولار. رباط پریودنتال دندان های شما را در جای خود نگه می دارد. دندان های شما را به استخوان فک متصل می کند. استخوان آلوئولار استخوان محکمی است که حفره هایی را تشکیل میدهد که دندان های شما در آن قرار دارند

فرایند ترمیم لثه پس از خونریزی

فرآیند بهبود لثه معمولاً از یک سری مراحل پیروی می کند. این مراحل بسته به میزان آسیب به بافت لثه می توانند از نظر مدت و شدت متفاوت باشند. در ادامه مرور کلی از روند بهبود لثه توضیح داده شده است

هموستاز (تشکیل لخته خون)

هنگامی که بافت لثه آسیب می بیند، چه به دلیل ضربه، جراحی یا بیماری، بدن با تشکیل لخته خون در محل آسیب، روند بهبودی را آغاز می کند پلاکتهای خون به بافت آسیب دیده میچسبند و فاکتورهای انعقادی را آزاد میکنند که منجر به تشکیل شبکه ای فیبرین میشود که به بسته شدن زخم و جلوگیری از خونریزی زیاد کمک میکند

فاز التهابی

التهاب یک پاسخ طبیعی به آسیب بافتی است و برای شروع روند بهبودی ضروری است گلبول های سفید به محل آسیب فرستاده میشوند تا بقایای باکتری ها و سلول های آسیب دیده را از بین ببرند.در طی این مرحله، بافت جدید شروع به تشکیل می کند تا جایگزین بافت آسیب دیده یا از دست رفته شود

مرحله بازسازی

در مرحله نهایی ترمیم، بافت تازه تشکیل شده برای تقویت تحت بازسازی قرار می گیرد. فرایند بازسازی تا بهبودی کامل و بازگشت بافت لثه به حالت اولیه ادامه دارد در طول فرآیند بهبودی، عوامل متعددی می توانند بر سرعت و اثربخشی بهبود بافت لثه تأثیر بگذارند، از جمله:

  • سلامت کلی و عملکرد سیستم ایمنی

  • خون رسانی کافی به محل زخم

  • مراقبت و بهداشت مناسب از زخم

  • عدم وجود عواملی که مانع بهبودی می شوند مانند سیگار کشیدن یا تغذیه نامناسب

Tamas_Ver 1.jpg

علت خونریزی لثه چیست؟

خونریزی لثه را میتوان در دسته یکی از شایعترین مشکلات دهانی در نظر گرفت که میتواند به علت یک بیماری خفیف یا یک مشکل جدی باشد؛ از همین رو به شما توصیه میکنیم تا در صورت مشاهده خونریزی لثه به صورت مداوم حتماً علت آن را جویا شوید تا از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری به عمل آورید. از جمله مهمترین علل خونریزی لثه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

التهاب لثه (ژنژیویت)

التهاب لثه که به آن ژنژیوت نیز گفته میشود در اثر تجمع پیدا کردن پلاک های باکتریایی بر روی دندانها و در نهایت تحریک شدن لثه اتفاق میافتد و میتوان آن را در دسته یکی از شایع ترین عوامل خونریزی لثه در نظر گرفت. اگر خونریزی لثه شما در اثر التهاب آن باشد با علائمی از جمله بوی بد دهان، خونریزی لثه هنگام استفاده از مسواک یا نخ دندان، ورم، حساسیت و قرمزی لثه مواجه خواهید بود.

پریودنتال

پریودنتال یکی از بیماری های لثه شناخته میشود که علت اصلی آن عفونت و التهاب لثه و سایر بافت های نرم به عنوان بافت نگهدارنده دندان است که یکی از اولین علائم این بیماری خونریزی لثه ها به ویزه هنگام مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان است. اگر علت خونریزی لثه بیماری پریودنتال تشخیص داده شود، شما نیاز دارید تا جهت از سرگیری درمان هایی همانند جرمگیری به کلینیک دندانپزشکی مراجعه نمایید.
توجه داشته باشید که علت اصلی پریودنتال تجمع باکتری های ناشی از جرم و پلاک داخل دهان است و بی توجهی نسبت به آن میتواند با شدیدتر کردن شدت خونریزی لثه، منجر به بروز مشکلات جدی تر همانند افتادن دندان شود.

مصرف دخانیات

مصرف دخانیات به ویژه سیگار را میتوان در دسته یکی از مهمترین علت های خونریزی لثه در نظر گرفت؛ در واقع سیگار و تمامی فرآورده های تنباکو قادر هستند تا علاوه بر تضعیف سیستم ایمنی بدن جریان خون را در لثه به شدت کاهش دهند و آنها را مستعد ابتلا به عفونت های مختلف کنند. از طرف دیگر باید گفت که نیکوتین موجود در سیگار منجر به افزایش رشد باکتری های مضر درون دهان میشود و این باکتری ها در ادامه با چسبیدن به لثه و دندان منجر به بروز مشکلات مختلفی از جمله خونریزی لثه خواهند شد.

تغذیه نامناسب

اگر به دنبال داشتن دندانها و لثه سالم هستید تغذیه مناسب میتواند تا حد بسیار زیادی شما را به این هدف نزدیک کند؛ در واقع داشتن رژیم غذایی نامناسب میتواند باعث بروز مشکلات جدی دهان و دندان از جمله خونریزی لثه شود. اگر بخواهیم این مورد را در قالب یک مثال توضیح دهیم باید گفت که غذاهای شیرین و کربوهیدرات ها میتوانند زمینه ایجاد و رشد پلاک را بر روی لثه ها افزایش دهند که همین امر منجر به التهاب لثه و بیماری پریودنتال میشود.

کمبود ویتامین

گاهی اوقات علت خونریزی لثه را میتوان در کمبود برخی ویتامین ها درون بدن دانست و از طریق جای دادن آنها در رژیم غذایی اقدام به حل این مشکل کرد. در صحبتی کمی تخصصی تر باید گفت که ویتامین k در بدن وظیفه انعقاد خون را برعهده دارد و کمبود آن میتواند منجر به افزایش زمان و شدن خونریزی لثه در اثر عوامل مختلف شود. همچنین کمبود ویتامین c نیز منجر به ضعیف شدن بافت پیوندی لثه ها و خونریزی آنها حتی در اثر ضربات جزئی خواهند شد.

تغییرات هورمونی

تغییرات هورمونی یکی دیگر از مواردی است که میتواند خطر خونریزی لثه و بیماری پریودنتال را افزایش میدهد. از این رو افرادی در تحت تاثیر نوسانات هورمونی و دوره های همانند بارداری یا یائسگی قرار دارند ممکن است لثه های حساس تری نسبت به سایر افراد داشته باشند و خونریزی لثه را بصورت مداوم تجربه کنند.
دیابت و بیماری های ضعف سیستم ایمنی بیماریهای مربوط به ظرف سیستم ایمنی با پایین آوردن مقاومت بدن در برابر انواع عفونت میتواند خطر عفونی شدن لثه را بالا ببرند که این خود یکی از علت های خونریزی لثه است. به عنوان مثال دیابت منجر به بالا رفتن سطح گلوکز موجود در بزاق و فراهم آوردن زمینه رشد انواع باکتری ها درون دهان میشود که میتواند نقش مهمی در بروز بیماری های لثه داشته باشد.

علت خونریزی لثه هنگام مسواک زدن چیست؟

مسواک زدن با کمک به از بین بردن پلاک تشکیل شده بر روی دندانها و باکتری های مضر درون دهان یکی از راهکار های مناسب برای جلوگیری از خونریزی لثه است با این حال بسیاری از افراد هنگام مسواک زدن خونریزی لثه را با شدت های مختلف تجربه میکند. از سلامت لثههای خود اطمینان دارید برای جلوگیری از خونریزی لثه هنگام مسواک زدن توصیه میکنیم تا حتماً یک مسواک مناسب و نرم تهیه نماید و آن را در زاویه درست و به شکلی که به صورت خشن با لثه های شما برخورد نداشته باشد، استفاده کنید.

آیا خونریزی لثه نشانه سرطان خون است؟

سرطان خون میتواند منجر به کم شدن تعداد پلاکت ها و همچنین عدم انعقاد خون شود؛ از این رو اگر لثه شما هنگام مسواک زدن یا برخورد موارد تیز و خشن دچار آسیب شود شما ممکن است خونریزی را با شدت و زمان بالا تجربه کنید. با توجه به موارد گفته شده نیازی ندارید تا با مشاهده اولین خونریزی از لثه دچار نگرانی شوید، زیرا این خونریزی اگر با علائمی دیگری از جمله موارد زیر همراه باشد میتوان آن را نشانه از سرطان خون در نظر گرفت:

  • کبودی لثه و زبان

  • التهاب شدید لثه

  • وجود ضایعات یا زخم در دهان

اقدامات لازم برای جلوگیری از خونریزی لثه کدامند؟

با توجه به آزاردهنده بودن خونریزی لثه شما برای جلوگیری از وقوع این عارضه میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید:

  • رعایت بهداشت دهان و دندان

  • ترک دخانیات

  • داشتن رژیم غذایی مناسب

  • مسواک زدن به روش صحیح

  • جای دادن ویتامین ها و مواد مغذی در رژیم غذایی

  • توجه به داروهای مصرفی

  • کنترل بیماری های زمینه ای

  • کنترل استرس

  • مراجعه دوره ای به دندانپزشک

غذاهای مناسب برای جلوگیری از خونریزی لثه کدامند؟

همانطور که گفته شد رژیم غذایی مناسب و مصرف غذاهایی که سرشار از ویتامینهای k و c باشند میتوانند تا تا حد بسیار زیادی به سلامت لثه کمک کند و از جمله غذاهایی که استفاده از آنها در رژیم غذایی توصیه میشود میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مرکبات

  • کاهو

  • اسفناج

  • کلم سبز

  • کلم پیچ

  • هویج

  • گوجه فرنگی

  • روغن زیتون

  • برگ خردل

آیا دهانشویه منجر به جلوگیری از خونریزی لثه میشود؟

همانطور که گفته شد یکی از راه های جلوگیری از خونریزی لثه رعایت صحیح بهداشت دهان و دندان است که در این شرایط شما علاوه بر استفاده از مسواک و نخ دندان میتوانید برای داشتن یک روتین کامل تر، از دهانشویه میز استفاده کنید. در واقع دهانشویه با ضدعفونی کردن فضای درون دهان منجر به جلوگیری از ایجاد پلاک و بیماریهای لثه میشود اما باید توجه داشته باشید که هیچگاه نباید تنها به استفاده از دهانشویه اکتفا کنیم بلکه آن را باید به عنوان یک روتین مکمل در کنار مسواک و نخ دندان استفاده نمایید.

هنگام استفاده از دهانشویه برای جلوگیری از خونریزی لثه نکات زیر را رعایت نمایید:

  • حتی الامکان از دهانشویه های حاوی فلوراید استفاده کنید.

  • استفاده از دهانشویی محدودیت زمانی ندارد و شما میتوانید قبل یا بعد از مسواک زدن از آن استفاده کنید.

  • جلوگیری از خشکی دهان از دهانشویه های حاوی الکل استفاده نکند.

  • در صورت داشتن حساسیتهای دندانی خاص باید از دهانشویه هایی که توسط پزشک تجویز شدهاند، استفاده کنید.

سخن پایانی

خونریزی لثه یکی از عواملی است که بسیاری از افراد حداقل یک بار در طول زندگی آن را تجربه کردهاند. خونریزی لثه به عنوان یکی از رایجترین مشکلات دندانی اغلب به علت بیماری پریودنتال یا التهاب لثه ایجاد میشود و میتوان با جرمگیری و مراجعه منظم به دندانپزشکی آن را برطرف کرد. در نهایت به شما توصیه میکنیم تا جهت حفظ سلامت لثه و دندانها حداقل هر 6 ماه یکبار جهت انجام جرمگیری به کلینیک دندانپزشکی مراجعه نمایید تا دچار مشکلاتی از جمله خونریزی لثه و عفونتهای دهانی نشوید.

Vaght Dehi_Ver 1.jpg

سوالات متداول
  1. آیا خونریزی لثه نشانه سرطان خون است؟
    اگر خونریزی لثه با علائم دیگری از کبودی لثه و زبان، التهاب شدید لثه و وجود برخی ضایعات درون دهان همراه باشد میتواند یکی از نشانههای سرطان خون باشید.

  2. خونریزی لثه ناشی از کمبود کدام ویتامینها است؟
    خونریزی لحظه معمولاً به دلیل کمبود ویتامینهای c و k رخ میدهد.