احتمال برگشت درمان ارتودنسی و مجدد نیاز به ارتودنسی مجدد را میتوان یکی از مهم ترین نگرانی های داوطلبان این درمان دانست. در حین درمان ارتودنسی به این مورد توجه داشته باشید که دندان ها در استخوان فک با احاطه شدن توسط بافت های نر در جای خود ثابت میماند از این رو برداشتن ناگهانی سیم و براکت میتواند منجر به بازگشت آنها به حالت قبلی خود شود.
انجام ارتودنسی در سن و شرایط مناسب از جمله مواردی است که میتواند احتمال بازگشت این درمان را به حداقل برساند در ادامه این این مطلب تلاش کردیم تا در رابطه با عواملی که منجر به بازگشت این درمان میشوند بیشتر صحبت کنیم.
علت برگشت دندان ارتودنسی چیست؟
با توجه به اینکه سیم و براکت ارتودنسی پس از گذشت مدتی موقعیت دندان ها را در جای جدید خود ثابت میکنند اما پس از برداشتن آنها همچنان احتمال برگشت درمان ارتودنسی وجود دارد. از جمله مواردی که میتواند منجر به برگشت درمان ارتودنسی شود میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
عدم کشیدن دندان ها
بسیاری از داوطلبان انجام ارتودنسی به ویژه افرادی که اندازه فک کوچکی دارند، باید با توجه به تجویز پزشک یک الی چند دندان خود را پیش از شروع ارتودنسی بکشند تا فضای مناسب برای جابجایی دندان ها و قرار گرفتن آنها در مکان صحیح خود، محیا شود. اگر بیمار برای کشیدن دندان مقاومت کند، پس از قرار گرفتن سیم و براکت دندان ها فضای محدودی برای جابجایی خواهند داشت و پس از اتمام اردودنسی احتمال بازگشت آنها به حالت قبلی بسیار بالا خواهد بود.
دندان قروچه
دندان قروچه یکی دیگر از عواملی است که احتمال برگشت درمان اورژنزی را افزایش میدهد؛ هنگام دندان قروچه دندانهای فک بالا و پایین بر روی یکدیگر ساییده میشود و همین امر منجر به به جلو حرکت کردن پک پایین و وارد شدن فشار زیاد به دندانهای بالا خواهد شد. این فشار اگر به صورت مداوم و طولانی مدت به دندانها وارد شود میتواند دلیلی بر جابجایی دندانها پس از درمان ارتودنسی و نامرتب شدن مجدد آنها شود. از این رو به شما توصیه میکنیم تا در صورت داشتن این عادت برای محافظت از دندانها، هنگام خواب حتماً از محافظهای دندانی استفاده نمایید.
از دست دادن دندان
اگر پس از برداشتن سیم و براکت ارتودنسی یک الی چند دندان خود را به دلایل مختلفی از جمله کشیدن از دست بدهید، همان فضای خالی دندان کشیده شده میتواند منجر به حرکت سایر دندانها و برهم ریختن نظم آنها شود. در برخی از افراد کشیدن و جابجایی دندانها میتواند آنها را در دسته کاندیداهای مجدد ارتودنسی قرار دهد.
رشد فک در افراد جوان
با توجه به اینکه رشد و تغییرات استخوان فک تا سنین جوانی ادامه دارد، انجام ارتودنسی در سنین بسیار پایین و زمانی که هر روز رشد استخوان فک کامل نشده است میتواند احتمال برگشت آن را پس از درمان به میزان قابل توجهی بالا ببرد. البته لازم به ذکر است که در اکثر مواقع ارتودنتیست متخصص با به کارگیری از روش های مختلف دندانها را به موقعیت صحیح خود هدایت میکند و ارودنسی را در دوران بلوغ امر ممکن میسازد.
عدم استفاده از ریتینر
پس از اتمام ارتودنسی بافتهای اطراف دندان به مقدار زمان احتیاج دارد تا با وضعیت جدید سازگار شود که در این صورت پزشک برای جلوگیری از بازگشت بافت ها به حالت قبلی و در نهایت جابجایی دندان ها، استفاده از ریتینر را برای داوطلبان تجویز میکند. مدت زمان استفاده از ریتینر پس از اتمام ارتودنسی و عوامل مختلفی از جمله شدت نامرتبی اولیه دندان بستگی دارد و عدم استفاده از آن میتواند احتمال برگشت درمان ارتودنسی را تا میزان زیادی بالا ببرد.
رژیم غذایی نامناسب
پس از اتمام درمان ارتودنسی داشتن یک رژیم غذایی مناسب میتواند نقش مهمی در ثابت نگه داشتن دندان ها داشته باشد از این رو مصرف بیش از حد غذاهای سفت و چسبنده همانند شکلات، آجیل، آبنبات و... میتواند با وارد کردن فشار به دندان ها منجر به آسیب دیدگی یا حتی جابجایی آنها شود. از طرف دیگر مصرف مواد غذایی که حاوی کلسیم و ویتامین D هستند، به دلیل کمک در حفظ سلامت دندان ها بسیار توصیه میشود.
ضربه خوردن به دهان
وارد شدن ضربه به دهان یا صورت میتواند منجر به وارد شدن آسیب به بافت لثه و ریشه دندان و در نهایت جابجایی و کج شدن دندان ها شود. از این رو توصیه میشود تا پس از اتمام ارتودنسی بیشتر از گذشته از سر و صورت خود محافظت نماییم و در صورت حضور در مسابقات ورزشی حتماً از محافظ استفاده کنید.
نشانه های برگشت درمان ارتودنسی چیست؟
توجه داشته باشید که دندان ها پس از اتمام ارتودنسی به یکباره به حالت قبلی خود باز نمیگردد و برگشت درمان به صورت تدریجی خواهد داد. از جمله نشانه های بازگشت دندان ها به حالت پیشین خود میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
باز شدن فاصله بسته شده میان دندان ها
گیر کردن مواد غذایی بین دندان ها
تغییر در ردیف بودن دندان ها
جابجایی جزئی براکتها و سیم های باقیمانده
حفظ و نگهداری نتایج درمان ارتودنسی
بدون حفظ و نگهداری نتایج درمان، دندان ها پس ازبرداشتن براکت ها و پایان درمان ارتودنسی ثابت به تدریج به حالت قبل از درمان برمی گردنند. برای تثبیت نتایج درمان شما بایستی پس از خروج بریس ها از دهان حداقل به مدت 12 ماه از پلاک های ارتودنسی متحرک بطور منظم استفاده کنید.
پس از 12 ماه استفاده از پلاک های متحرک، متخصص ارتودنسی شما ممکن است از شما بخواهد که این پلاک ها را برای سه شب درهفته نیز استفاده کنید. در واقع استفاده از ارتودنسی متحرک پس از خروج براکت های ارتودنسی ثابت از دهان شما ، حفظ نتایج ارتودنسی را برای مدت طولانی امکان پذیر می سازد.
اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از برگشت ارتودنسی کدامند؟
برای به حداقل رساندن احتمال برگشت درمان ارتودانسی از دو نوع نگهدارنده ثابت یا متحرک استفاده میکنند که انتخاب از میان آنها به نظر پزشک و درخواست بیمار بستگی دارد و جمله این نگهدارنده ها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
ریتینرهای ثابت: ریتینرهای ثابت سیمهای نازک و انعطاف پذیری هستند که با استفاده از ماده کامپوزیت به پشت دندان های فک پایین و بالا چسبانده میشود. ریتینرهای ثابت از بیرون دیده نمیشوند شما نیاز دارید تا روزانه آنها را با استفاده از مسواک، نخ دندان یا ابزارهای تمیز کننده بین دندانی تمیز کنید. در صورتی که پشت دندان های شما ازریتینر ثابت استفاده شده است، از مصرف غذاهای بسیار سفت همانند یخ، آبنبات دوری کنید .
ریتینر متحرک: ریتینرهای متحرک ساخته شده از سیمهای فلزی، مواد اکریلیکی و قلاب هستند که میتوان آنها را به راحتی از دندان ها جدا کرد و به شکل بهتری اقدام به تمیز کردن دندان ها نمود. در صورتی که پزشک برای شما ریتینر متحرک را تجویز کند باید در سه ماه ابتدایی پس از اتمام ارتودنسی از آن به صورت شبانه روزی استفاده کنید؛ در ادامه و در صورتی که پس از گذشت این سه ماه هیچ تغییری بر روی وضعیت دندان های شما مشاهده نشود، پزشک استفاده از ریتینر را به چندین ساعت در روز تغییر میدهد
سخن پایانی
برگشت ارتودنسی را میتوان در دسته یکی از دغدغه های رایج در میان بیماران پس از اتمام فرایند درمان دانست. با توجه به عادی بودن این عارضه باید توجه داشته باشید که رعایت مراقبتها و دستورالعمل های ذکر شده توسط متخصص ارتودنسی میتواند تا حد زیادی منجر به کاهش درصد بازگشت دندان ها به حالت قبلی خود شود.
سوالات متداول
آیا بازگشت درمان ارتودنسی در تمامی افراد رخ میدهد؟
خیر؛ با این حال احتمال برگشت درمان ارتودنسی در افرادی که از نگهدارنده استفاده نمیکنند و نسبت به مراقبت های پس از درمان بیتوجه هستند، بیشتر است.در صورت جابجایی مجدد دندان ها چه کنیم؟
در صورت برگشت درمان ارتودنسی متخصص برای شما استفاده از ریتینر جدید یا ارتودنسی مجدد به صورت جزئی را تجویز میکند
نظر خود را ثبت کنید