لبخند و ظاهر دندان ها نقش مهمی در زیبایی چهره و اعتماد به نفس افراد دارند. گاهی تغییر رنگ دندان ها، فاصله بین دندان های جلو، لب پریدگی یا نامنظمی های جزئی باعث می شود فرد از ظاهر لبخند خود رضایت نداشته باشد. یکی از روش هایی که برای اصلاح این مشکلات به کار می رود، ونیر کامپوزیت است.
ونیر کامپوزیت روشی نسبتا سریع و کم تهاجمی برای اصلاح ظاهر دندان هاست که در آن دندانپزشک با استفاده از مواد همرنگ دندان، شکل و رنگ دندان ها را اصلاح می کند. برخلاف بعضی روش های زیبایی که به ساخت روکش یا لمینت در لابراتوار نیاز دارند، کامپوزیت ونیر معمولا مستقیما روی دندان شکل داده می شود. البته نتیجه درمان به انتخاب صحیح بیمار، مهارت دندانپزشک و مراقبت های بعد از درمان بستگی دارد. در ادامه با این روش و نکاتی که پیش از انجام آن باید بدانید آشنا می شویم.
ونیر کامپوزیت چیست؟
ونیر کامپوزیت (Composite Veneer) نوعی ترمیم زیبایی مستقیم است که با استفاده از مواد رزینی همرنگ دندان انجام می شود. این مواد در ابتدا حالت خمیری دارند و دندانپزشک آن ها را به صورت لایه لایه روی سطح دندان قرار می دهد و با تاباندن نور مخصوص، سخت می کند.با استفاده از این روش می توان رنگ، شکل، اندازه و تناسب دندان ها را اصلاح کرد. برای مثال، دندان های لب پر شده، دارای فاصله های کوچک یا دندان هایی که شکل نامتناسبی دارند، ممکن است با ونیر کامپوزیت ظاهر هماهنگ تری پیدا کنند. رنگ کامپوزیت در طیف های مختلفی وجود دارد؛ اما انتخاب رنگ صرفا به معنای انتخاب سفیدترین گزینه نیست. رنگ مناسب باید با رنگ طبیعی دندان های دیگر، ویژگی های چهره و نتیجه مورد انتظار هماهنگ باشد تا لبخند ظاهری طبیعی داشته باشد.
تفاوت ونیر کامپوزیت با کامپوزیت معمولی چیست؟
هر دو روش از مواد رزینی کامپوزیتی استفاده می کنند، اما هدف و نحوه اجرای آن ها متفاوت است.در ترمیم معمولی کامپوزیت، هدف اصلی بازسازی بخش آسیب دیده دندان است؛ برای مثال، دندانی که به دلیل پوسیدگی بخشی از ساختار خود را از دست داده، با کامپوزیت ترمیم می شود. در این روش، دندانپزشک تلاش می کند عملکرد و شکل طبیعی دندان را بازگرداند.اما در ونیر کامپوزیت، تمرکز بیشتر بر اصلاح ظاهر دندان هاست. مواد روی سطح قابل مشاهده دندان قرار می گیرند تا رنگ، فرم، طول یا تناسب آن اصلاح شود. البته این دو کاربرد همیشه کاملا از یکدیگر جدا نیستند و گاهی کامپوزیت می تواند هم زمان نقش ترمیمی و زیبایی داشته باشد.
چه کسانی می توانند ونیر کامپوزیت انجام دهند؟
ونیر کامپوزیت برای اصلاح برخی ناهماهنگی های ظاهری دندان ها مناسب است. افرادی که شرایط زیر را دارند، ممکن است پس از معاینه دندانپزشک کاندید این درمان باشند:
لب پریدگی یا شکستگی جزئی: برای بازسازی لبه دندان هایی که بر اثر ضربه یا عوامل دیگر آسیب دیده اند.
فاصله بین دندان ها: برای بستن فاصله های کوچک میان دندان های جلو، در صورت مناسب بودن شرایط دندانی.
تغییر رنگ دندان ها: برای پوشاندن برخی تغییر رنگ هایی که با روش های معمول سفید کردن دندان به نتیجه مطلوب نمی رسند.
ناهماهنگی شکل و اندازه دندان ها: برای اصلاح دندان های کوتاه، باریک یا دارای فرم نامتناسب.
لکه های سطحی: برای اصلاح بعضی لکه های سفید یا تیره که ظاهر دندان را تحت تاثیر قرار داده اند.
البته ونیر کامپوزیت برای همه افراد انتخاب مناسبی نیست. پوسیدگی فعال، التهاب لثه، بهداشت نامناسب دهان، دندان قروچه شدید یا مشکلات جدی در نحوه قرارگیری دندان ها ممکن است ابتدا به درمان یا بررسی بیشتری نیاز داشته باشند. در برخی موارد نیز ارتودنسی، بلیچینگ یا روش های ترمیمی دیگر انتخاب مناسب تری هستند.
مراقبت های لازم پس از درمان پروتز ثابت
با مراقبت های لازم پس از درمان پروتز ثابت بیشتر آشنا شوید.
روش و فرایند کامپوزیت ونیر
ونیر کامپوزیت معمولا در یک جلسه انجام می شود؛ اما تعداد دندان ها، شرایط دهان و پیچیدگی اصلاحات مورد نیاز می تواند مدت درمان را تغییر دهد.
1- انتخاب رنگ دندان
در ابتدا دندانپزشک وضعیت دندان ها و لثه را بررسی می کند تا مشخص شود ونیر کامپوزیت برای فرد مناسب است یا خیر. سپس درباره شکل و رنگ مورد انتظار دندان ها گفت وگو می شود.
انتخاب رنگ باید با توجه به رنگ دندان های طبیعی و نتیجه ای که قرار است به دست آید انجام شود. در این مرحله، دندانپزشک می تواند با بررسی تناسب دندان ها و لبخند، درباره فرم مناسب آن ها راهنمایی کند.
2- آماده سازی دندان
یکی از مزایای ونیر کامپوزیت این است که در بسیاری از موارد می توان آن را بدون تراش یا با حداقل تراش مینای دندان انجام داد. با این حال، این موضوع برای همه افراد صدق نمی کند. گاهی برای ایجاد فرم مناسب یا جلوگیری از برجسته شدن بیش از حد دندان ها، آماده سازی محدود سطح دندان ضروری است.
پیش از شروع کار، سطح دندان ها تمیز می شود و شرایطی فراهم می شود که بزاق و رطوبت با محل اتصال مواد تداخل نداشته باشند. کنترل رطوبت در این مرحله اهمیت زیادی دارد.
3- ایجاد تخلخل در سطح دندان
در این مرحله برای اینکه مواد کامپوزیت ونیر به خوبی روی دندان بچسبد، دنداپزشک نوعی اسید را با استفاده از سرنگ روی سندان پخش کرده و بعد از 15 ثانیه پاک میکند. این ماده اسیدی باعث ایجاد تخلخل در سطح دندان شده و آن را برای نصب ونیر آماده میسازد.
4- باندینگ یا عامل پیوند دهنده (چسب مخصوص)
برای ایجاد اتصال مناسب میان کامپوزیت و دندان، معمولا سطح مینا با ژل اسید مخصوص دندانپزشکی آماده سازی می شود. این مرحله باعث ایجاد تغییرات میکروسکوپی در سطح مینا و افزایش گیر میکرومکانیکی ماده ترمیمی می شود.
پس از شست وشو و خشک کردن کنترل شده، ماده باندینگ یا عامل اتصال دهنده روی سطح دندان قرار می گیرد. این ماده به برقراری اتصال میان ساختار دندان و کامپوزیت کمک می کند. زمان و شیوه اجرای این مراحل با توجه به نوع مواد مورد استفاده و دستورالعمل سازنده متفاوت است.

5- فرم دهی ونیر
در این مرحله، دندانپزشک کامپوزیت را به تدریج روی سطح دندان قرار می دهد و به آن فرم می دهد. لایه گذاری باید با دقت انجام شود تا شکل نهایی دندان از نظر طول، عرض، انحنا و هماهنگی با دندان های مجاور طبیعی باشد.
مهارت و تجربه دندانپزشک در این مرحله اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نتیجه نهایی فقط به رنگ ماده وابسته نیست و عواملی مانند تناسب دندان ها، تقارن لبخند و نحوه قرارگیری دندان ها هنگام صحبت کردن و جویدن نیز باید در نظر گرفته شوند.
6- سفت کردن کامپوزیت با نور
پس از قرارگیری هر لایه، نور دستگاه لایت کیور به کامپوزیت تابانده می شود تا ماده سخت شود. این دستگاه معمولا از نور آبی با طول موج مشخص استفاده می کند و لیزر نیست. زمان تابش به نوع ماده، رنگ و ضخامت لایه کامپوزیت و مشخصات دستگاه بستگی دارد.
7- پولیش دندان
پس ا زاتمام مراحل برای زیبا سازی و شفافیت روکش های کامپوزیتی، ونیر کامپوزیت باید پولیش شود. پولیش کامپوزیت دندان با استفاده از دیسک سمباده ای صورت میگیرد. پولیش علاوه بر صاف و صیقلی کردن دندان میتواند زوایای دندان ونیر شده را اصلاح کند. با پایان یافتن این مراحل شما میتوانید به مدت طولانی از داشتن دندان های مرتب و لبخندی زیبا لذت ببرید.
مدت زمان انجام کامپوزیت
یکی از دلایل محبوبیت ونیر کامپوزیت، امکان انجام آن در یک جلسه است. با این حال، زمان درمان به تعداد دندان ها، میزان اصلاحات و شرایط اولیه آن ها بستگی دارد. برای مثال، انجام ونیر روی چند دندان جلو معمولا زمان کمتری نسبت به اصلاح تعداد بیشتری از دندان ها نیاز دارد.
بنابراین نمی توان یک زمان ثابت برای همه افراد تعیین کرد. همچنین انجام تعداد زیادی ونیر در یک جلسه لزوما به معنای نتیجه بهتر نیست؛ دقت در فرم دهی، تنظیم تماس دندان ها و پولیش نهایی اهمیت بیشتری دارد.
چه عواملی بر کیفیت ونیر کامپوزیت تاثیر می گذارند؟
مهارت و تجربه دندانپزشک: طراحی فرم دندان ها، انتخاب رنگ، لایه گذاری صحیح و ایجاد اتصال مناسب به دندان، همگی به دانش و مهارت دندانپزشک وابسته اند.
کیفیت مواد مصرفی: کامپوزیت های دندانپزشکی از نظر ترکیب، میزان فیلر، ویژگی های نوری و خواص مکانیکی با یکدیگر تفاوت دارند. انتخاب ماده مناسب باید بر اساس نوع درمان و شرایط دندان انجام شود.
تجهیزات و اجرای صحیح مراحل: کنترل رطوبت، استفاده درست از سیستم باندینگ، تابش کافی نور دستگاه و پولیش اصولی در کیفیت نهایی ترمیم نقش دارند.
آشنایی با انواع جنس متریال ونیر کامپوزیت
برندهای مختلفی در زمینه تولید مواد کامپوزیتی دندانپزشکی فعالیت می کنند. از نمونه های شناخته شده می توان به موارد زیر اشاره کرد:
توکویاما (Tokuyama): تولیدکننده ژاپنی مواد دندانپزشکی، از جمله کامپوزیت ها و سیستم های باندینگ.
سارمکو (Saremco): برند سوئیسی فعال در زمینه تولید مواد ترمیمی دندانپزشکی.
بیسکو (Bisco): تولیدکننده آمریکایی مواد ترمیمی و سیستم های اتصال دهنده دندانپزشکی.
زنیت (Zenit): از نام های تجاری مواد کامپوزیتی دندانپزشکی.
ویترا ای پی اس (Vittra APS): محصولی از شرکت FGM برزیل.
گرادیا (Gradia): از محصولات شرکت GC ژاپن در حوزه مواد کامپوزیتی.
انتخاب برند به تنهایی تضمین کننده کیفیت درمان نیست. دندانپزشک باید با توجه به نوع ترمیم، ویژگی های ماده و شرایط دندان، محصول مناسب را انتخاب کند.




نظر خود را ثبت کنید